ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံရဲ႕ အေစာဆံုးဗလီဝတ္ေက်ာင္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ ေအာင္ဝလ္ဗလီ

က႑ – Muslim Heritage

(စတီဗင္)

ေအာင္ဝလ္ (Auwal/Awwal) ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံ ကိပ္ေတာင္းၿမိဳ႕အနီး ဘိုကပ္အရပ္မွာတည္ရွိၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ပထမဆုံးဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိပ္ကို ၿဗိတိသွ်တို႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ကိုလိုနီျပဳသိမ္းပိုက္စဥ္ ၁၇၉၄ ခုႏွစ္မွာ  ဒီဗလီကိုစတင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာပါ။ ဗလီကို သူေကာင္းျပဳခံ လူမည္းမြတ္စလင္ကြၽန္ (Vryezwarten ဟုေခၚသည္) တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ကိုရီဒြန္ ဗန္ေကလြန္ (Coridon van Ceylon) ပိုင္တဲ့ေျမေပၚေဆာက္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အေဆာက္အအံုေဆာက္ခါစမွာ ဗလီမျဖစ္ေသးပါဘူး။ ကိုရီဒြန္ရဲ႕ သမီးျဖစ္သူ ဆာသ္ဂ်ီး ဗန္ဒီကပ္ (Saartjie van de Kaap) က အဲဒီအေဆာက္အအံုကို ဖခင္ဆီကေန အေမြဆက္ခံၿပီးေနာက္ ကုန္ေလွာင္႐ုံအျဖစ္အသံုးခ်ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ အေဆာက္အအံုကို ဗလီအျဖစ္ လွဴဒါန္းေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုးဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

၁၇၉၄ ခုႏွစ္မွာ ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့ဗလီကို ၁၉၀၇ ခုႏွစ္ေရာက္မွ ျပန္လည္မြမ္းမံခဲ့ၿပီး ၁၉၃၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့အႀကီးစားျပင္ဆင္ေရးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီဗလီဟာ လူပရိသတ္နဲ႔ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းတဲ့ ပထမဆံုးဗလီျဖစ္သလို ကိပ္မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ အာရဗစ္-အာဖရိကန္းဘာသာစကားကို အရင္ဆံုးသင္ျပေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီဗလီဟာ ေတာင္အာဖရိကမြတ္စလင္ေတြအတြက္ အစၥလာမ္သာသနာကို အသိအမွတ္ျပဳခံရျခင္းနဲ႔ ကြၽန္ေတြလြတ္လပ္စြာ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းဖို႔ရာ ခြင့္ျပဳခံရျခင္းရဲ႕ ျပယုဂ္အေဆာက္အအံုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ Tuan Guru လို႔ အမည္တြင္တဲ့ ဘာသာေရးဆရာ ကာဒီ အဗၺဒြစၥလာမ္က ဗလီရဲ႕ပထမဆံုးေရွ႕ေဆာင္ဆရာ အီမာမ္တာဝန္ကိုထမ္းရြက္ခဲ့ပါတယ္။ Taun Guru ဟာ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ကုရ္အာန္က်မ္းစာကို အာဂံုေဆာင္က်က္မွတ္ထားသူျဖစ္တဲ့အားေလ်ာ္စြာ ေထာင္က်စဥ္မွာ က်မ္းစာတစ္အုပ္လံုးကို အလြတ္လက္တန္းခ်ေရးခဲ့ၿပီး အဲဒီလက္ေရးမူကို ေအာင္ဝလ္ဗလီထဲမွာ ျပသထားပါတယ္။ Tuan Guru ဟာ ဗလီမွာ ဘာသာေရးစာသင္ေက်ာင္း မဒ္ရဆာတစ္ေက်ာင္းဖြင့္ခဲ့ၿပီး ကေလးနဲ႔ လူႀကီးအားလံုးကို အစၥလာမ္အေရးအရာေတြသင္ၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။

Guru ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဗလီဒကာ ဆာသ္ဂ်ီးဗန္ဒီကပ္ရဲ႕ ခင္ပြန္း ဘဂၤလားသား အာခ္မဒ္က အီမာမ္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အီမာမ္ရာထူးကို အာခ္မဒ္ မိသားစုအစဥ္အဆက္ဆက္ခံခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆံုးမိသားစုဝင္ အီမာမ္ကေတာ့ ဂဆန္းအာခ္မဒ္ျဖစ္ၿပီး ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေရွ႕ေဆာင္ဆရာရာထူးကို တျခားဘာသာေရးဆရာေတြက ဆက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။

=============

7 MB သာရွိတဲ့ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ဉာဏ္အလင္း အတြဲ(၁) အမွတ္(၁၁) ကို ေအာက္ပါ Link ႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုခုကေန အခမဲ့ Download ရယူႏုိင္ပါၿပီ။

Mediafire – http://bit.ly/2yk9yzT

pCloud – http://bit.ly/2gTFG2h