ေျမာက္အေမရိကရဲ႕ သက္တမ္းအရွည္ဆံုးဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္

က႑ – Muslim Heritage
အေမရိက မိခင္ဗလီ
အေမရိက မိခင္ဗလီ (The Mother Mosque of America) ကို တစ္ခ်ိန္က The Rose of Fratemity Lodge လို႔ ေခၚတြင္သလို မြတ္စလင္၀တ္ေက်ာင္း (Moslem Temple) လို႔လည္း ေခၚတြင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီဗလီဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အုိင္အို၀ါးျပည္နယ္ ဆီဒါး ရက္ပစ္ၿမိဳ႕မွာ တည္ရွိၿပီး ေျမာက္အေမရိကန္တစ္လႊားမွာ သက္တမ္းအရွည္ဆံုး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။
 
ဒီဗလီကို ၁၉၃၄ ခုႏွစ္မွာ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔အရင္ ေျမာက္ဒါကိုတာျပည္နယ္ ေရာ့စ္ၿမိဳ႕မွာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္က ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့ ဗလီတစ္လံုးရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဗလီကို ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္ကာလမွာ ၿဖိဳဖ်က္ပစ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေရာက္မွ အသစ္ျပန္ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ မိခင္ဗလီက သက္တမ္းအရွည္ဆံုး စာရင္း၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီဗလီဟာ ကေနဒါႏုိင္ငံ အလ္ဘာတာျပည္နယ္ အဒ္မြန္တန္မွာရွိတဲ့ အလ္-ရွရီးဒ္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ထက္လည္း ႏွစ္အနည္းငယ္ေစာပါတယ္။
 
မိခင္ဗလီကိုေဆာက္လုပ္ခဲ့သူေတြကေတာ့ ဒီေန႔ေခတ္ လက္ဘႏြန္နဲ႔ ဆီရီးယားေဒသေတြက လာေရာက္အေျခခ်ေနထုိင္တဲ့ ေဒသခံေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕မ်ိဳးဆက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဗလီေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ၁၉၃၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၅ရက္မွာ အဆံုးသတ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ကနဦးအေဆာက္အံု ေသးေသးေလးဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ တုိင္တုိင္ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ ၀တ္ျပဳရာဗလီေက်ာင္းအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွာ ဆီဒါး ရက္ပစ္ အစၥလာမၼစ္စင္တာ (Islamic Center of Cedar Rapids) လို႔အမည္ရတဲ့ ပိုႀကီးတဲ့ ဗလီႀကီးေဆာက္လုပ္ၿပီးသြားေတာ့ အရင္ဗလီေဟာင္းအေဆာက္အအံုေလးကို ေရာင္းခ်လိုက္ၾကပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ တုိင္တုိင္ လက္ဆင့္ကမ္းပိုင္ဆိုင္လာခဲ့ၾကတဲ့ ပိုင္ရွင္ေတြလက္ထဲမွာ အေဆာက္အအံုကို မျပဳမျပင္ဘဲ ပစ္ထားသလိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
 
၁၉၉၁ ခုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ အုိင္အို၀ါ အစၥလာမၼစ္ေကာင္စီက အဲဒီဗလီအေဆာက္အအံုကိုျပန္လည္၀ယ္ယူလုိက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာျပဳျပင္မြမ္းမံၿပီး မြတ္စလင္ယဥ္ေက်းမႈစင္တာ၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္လိုက္ပါေတာ့တယ္။ အေဆာက္အအံုျပန္လည္၀ယ္ယူျခင္းနဲ႔ မြမ္းမံျပင္ဆင္ျခင္းလုပ္ငန္းကို အီမာမ္ေရွ႕ေဆာင္ဆရာ သြာဟာ သ၀ီးလ္နဲ႔ ေဒါက္တာ ေသာမတ္စ္ ဘီ. အာရ္ဗင္းတို႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ေဒသခံမြတ္စလင္အသိုင္းအ၀ိုင္းက ကိုယ္ထူကိုယ္ထလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
 
မိခင္ဗလီဟာ တိတ္ဆိတ္ေအးခ်မ္းတဲ့ရပ္ကြက္ထဲမွာတည္ရွိပါတယ္။ ေဘးတစ္ဖက္တစ္ခ်က္ဆီမွာေတာ့ လူေနအိမ္ေတြနဲ႔ ၀န္းရံထားပါတယ္။ အရြယ္အစားေသးငယ္တာေၾကာင့္ အေရွ႕အုိင္အို၀ါနဲ႔ ဆီဒါးရက္ပစ္ တစ္၀ိုက္က မြတ္စလင္အမ်ားစုဟာ တျခားဗလီေတြမွာ သြားေရာက္၀တ္ျပဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိခင္ဗလီကေတာ့ အခ်က္အလက္ဆုိင္ရာ၊ ၀တ္ျပဳျခင္းဆုိင္ရာနဲ႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းဆုိင္ရာအတြက္ အေရးပါတဲ့ အခ်က္အခ်ာဌာနတစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ေနဆဲပါပဲ။
 
မိခင္ဗလီကို အုိင္အို၀ါသမုိင္းမွတ္တမ္းဌာနနဲ႔ သမိုင္း၀င္ေနရာမ်ားဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသားမွတ္ပံုတင္ဌာနတို႔က မွတ္တမ္းျပဳလုပ္ထားၿပီး “အေမရိကန္ဘာသာေရးသမုိင္းအတြက္အေရးပါတဲ့ အေဆာက္အအံုျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ အစၥလာမ္ဘာသာနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြကို လက္သင့္ခံျခင္းနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးျခင္းရဲ႕ ျပယုဂ္ျဖစ္ေၾကာင္း” မွတ္ခ်က္ျပဳေရးသားထားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားမွတ္ပံုတင္ဌာနမွာလည္း ၁၉၉၆ ခုႏွစ္က မြတ္စလင္၀တ္ေက်ာင္း (Moslem Temple) အျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ထားပါတယ္။
 
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ ေရႀကီးမႈျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဗလီေျမေအာက္ခန္း ေရလွ်ံသြားခဲ့ၿပီး ကာလရွည္စုေဆာင္းထားတဲ့ စာအုပ္ေတြ၊ မွတ္တမ္းေတြ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးခဲ့ရပါေသးတယ္။
(စတီဗင္ေရးသည္)

ယခုလထုတ္ ဉာဏ္အလင္း မဂၢဇင္း အတြဲ(၁) အမွတ္(၄) ကို Download ရယူရန္ –

Mediafire – http://bit.ly/2mE2MPq
pCloud – http://bit.ly/2m6cB5B
Dropbox – http://bit.ly/2lqzmnz