ကႏၱာရခရီးသည္ ကႏူးဒ္ ဟုမ္ဘိုး

ဉာဏ္အလင္းအတြဲ(၁) အမွတ္(၆) က႑ – Biography
 
ကႏူးဒ္ဟုမ္ဘိုးရဲ႕နာမည္အရင္းက Knud Valdemar Gylding Holmboe ျဖစ္ပါတယ္။ ဒိန္းမတ္လူမ်ိဳးဂ်ာနယ္လစ္၊ စာေရးဆရာ၊ နယ္ေျမသစ္ရွာေဖြသူ ဟုမ္ဘိုးကို ၁၉၀၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ၁၉၂၁ ခုႏွစ္မွာ ပ႐ိုတက္စတင့္ကေန ကက္သလစ္ဘာသာသို႔ကူးေျပာင္းခဲ့ကာ ေျမာက္အာဖရိကကိုေရာက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ အစၥလာမ္ဘာသာကိုထပ္မံကူးေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ အစၥလာမ္ကိုကူးေျပာင္းခဲ့ၿပီး ေျခာက္ႏွစ္အၾကာမွာ လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံတစ္လႊားသြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္အေၾကာင္း မွတ္တမ္းစာအုပ္ျပဳစုခဲ့ၿပီး ေက်ာ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ စာအုပ္ထဲမွာ သူ႔ရဲ႕ခရီးစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ေတြ႔ႀကံဳရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကိုမွတ္တမ္းတင္ထားတာပါ။ အထူးသျဖင့္ အီတလီကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ေတြရဲ႕ေဒသခံေတြအေပၚ ႏုိင္ထက္စီးနင္းျပဳမႈ၊ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြမႈကို ေဖာ္ထုတ္ေရးသားထားတာပါ။
 
ကႏူးဒ္ဟုမ္ဘိုးဟာ ဂုဏ္သေရရွိ ဒိန္းမတ္ကုန္သည္မိသားစုကေန ေမြးဖြားလာတဲ့အႀကီးဆံုးသားျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ဇာတိကေတာ့ ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံ ဂ်က္လန္း (Jutland) ကြၽန္းဆြယ္ ဟိုဆန္းၿမိဳ႕(Horsens) ျဖစ္ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကေလးဘ၀ကတည္းက ဘာသာတရားနဲ႔ အေတြးအေခၚဘာသာရပ္အေပၚ အင္မတန္စိတ္၀င္စားခဲ့တာေၾကာင့္ လူဇင္ဘတ္ႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းရွိ ကလာေဗာ (Clervaux) ဘုရားေက်ာင္းကို အသက္ ၂၀ အရြယ္မွာသြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၂၁ ခုႏွစ္မွာ ကက္သလစ္ဘာသာကို ကူးေျပာင္းယံုၾကည္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
 
ဂ်ာနယ္လစ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပညာသင္ၾကားၿပီးေနာက္ ဒိန္းမတ္ျပည္တြင္းသတင္းစာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သတင္းေတြစေရးပါတယ္။ ၁၉၂၄ခုႏွစ္အေရာက္မွာေတာ့ ဘာသာေရးအသိပညာကို နက္နက္နဲနဲဆက္လက္ရွာေဖြ ဆည္းပူးႏုိင္ဖို႔အတြက္ ေမာ္႐ိုကိုႏုိင္ငံကို ခရီးထြက္သြားပါေတာ့တယ္။ အဲဒီမွာ ဘာသာေရးပညာရွင္႐ိႈက္ခ္တစ္ပါးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီးေနာက္ အစၥလာမ္ဘာသာကို သက္၀င္ယံုၾကည္ခဲ့တာပါ။ သူ႔ရဲ႕ပထမဆံုးစာအုပ္ျဖစ္တဲ့ “Between the Devil and the Deep Sea. A Dash by Plane to Seething Morocco” လို႔အမည္ရတဲ့စာအုပ္ကို ဒိန္းမတ္ဘာသာသို႔ ျပန္ဆိုၿပီး ၁၉၂၄ ခုႏွစ္မွာပဲ ပံုႏွိပ္ျဖန္႔ခ်ိခဲ့ပါတယ္။
 
ဒိန္းမတ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ေမာ္႐ိုကိုမွာရခဲ့တဲ့အေတြ႔အႀကံဳေတြအေပၚအေျခခံၿပီး စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ဆက္လက္ေရးသားပါတယ္။ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္မွာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တူရကီ၊ ဆီရီးယား၊ ပါလက္စတုိင္း၊ အီရတ္၊ ပါရွား တို႔ကို ျဖတ္သန္းၿပီး ခရီးတစ္ခုစထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္မွာ ေဘာ္လကန္ေဒသကို ျဖတ္သန္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အလ္ေဘးနီးယားႏုိင္ငံေရာက္ေတာ့ ေဒသခံျပည္သူလူထုအေပၚ အီတလီစစ္သားေတြက ႏုိင္ထက္စီးနင္း မတရားက်ဴးလြန္ေနတာကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ အီတလီျပည္ေျပး ကက္သလစ္ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးကို အာဏာရွင္မူဆိုလီနီရဲ႕စစ္သားေတြက အလ္ေဘးနီးယားမွာ ႀကိဳးဒဏ္ေပးသတ္ျဖတ္ထားတာကိုလည္း ဓာတ္ပံု႐ိုက္ကူးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီဓာတ္ပံုကို ကမာၻအရပ္ရပ္က သတင္းစာေတြက အျဖစ္အပ်က္ေဆာင္းပါးနဲ႔အတူယွဥ္တြဲေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးေနာက္ အီတလီအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ မ်က္မုန္းက်ိဳးျခင္းကိုခံခဲ့ရပါေတာ့တယ္။
 
ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းရင္ဆုိင္ရတာေၾကာင့္ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္မွာ မိသားစုကိုေခၚၿပီး ေမာ္႐ိုကိုကို ဒုတိယအႀကိမ္သြားေရာက္ခဲ့ကာ အပီးအပိုင္ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ခဲ့ပါတယ္။ သူနဲ႔အတူ ဇနီးျဖစ္သူ ႏိုရာနဲ႔ အဲဒီႏွစ္အေစာပိုင္းမွာေမြးဖြားခဲ့တဲ့ သမီးျဖစ္သူ အုိင္ရွာတို႔လည္း အတူလုိက္ပါခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕နာမည္ကိုလည္း အလီအဟ္မဒ္ အလ္-ဂီေဆရီ (Ali Ahmed el Gheseiri) လို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။
 
ႏွစ္ႏွစ္အၾကာ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဇနီးသည္ျဖစ္သူက ကေလးနဲ႔အတူ ဒိန္းမတ္ကိုျပန္သြားဖို႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ကႏူးဒ္ဟုမ္ဘိုးကေတာ့ ဆဟာရသဲကႏၱာရကိုျဖတ္ၿပီး ေမာ္႐ိုကေန အီဂ်စ္ကိုခရီးႏွင္ဖို႔ စီမံကိန္းဆြဲေနခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီခရီးစဥ္ဟာ သူ႔ကို လူသိမ်ားေက်ာ္ၾကားေစခဲ့တဲ့ခရီးစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာ ကႏၱာရတစ္လႊား ခ်က္ပလက္ (Chevrolet) ကားေလးနဲ႔ ခရီးႏွင္ခဲ့ၿပီး ေတာလမ္းေတြကို ပတ္ေမာင္းကာ ရြာေတြနဲ႔ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြကို ရွာေဖြစူးစမ္းေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္အာဖရိက က်ဴးေက်ာ္ကိုလိုနီေတြမွာ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြေပၚ ဥေရာပသားေတြရဲ႕ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈကို ျမင္ၿပီး ဟုမ္ဘိုးတစ္ေယာက္ အေတာ္လန္႔သြားခဲ့ပါတယ္။
လစ္ဗ်ားမွာလည္း လစ္ဗ်ားမြတ္စလင္လူထုအေပၚ အီတလီကိုလိုနီစစ္သားေတြရဲ႕ရက္စက္ယုတ္မာမႈကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ ဟုမ္ဘိုးက ျမင္ေတြ႔သမွ်ကို ခ်ေရးၿပီး ဓာတ္ပံုေ၀ေ၀ဆာဆာနဲ႔ မွတ္တမ္းသဖြယ္ေရးသားျဖန္႔ခ်ိလိုက္ပါေတာ့တယ္။ သူ႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေၾကာင့္ အီတလီအာဏာပိုင္ေတြ အေရးမယူမျဖစ္အေရးယူလိုက္ရၿပီး ႏုိင္ငံအေရွ႕ပိုင္း ဒါနာၿမိဳ႕မွာ အဖမ္းခံရကာလစ္ဗ်ားႏုိင္ငံကေန ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးခံလိုက္ရပါတယ္။
 
အီဂ်စ္ေရာက္ေတာ့ လစ္ဗ်ားက ကိုလိုနီေတြကိုတိုက္ထုတ္ဖို႔ ေတာ္လွန္ေရးတပ္ဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အီတလီသံအမတ္က အီဂ်စ္မွာရွိတဲ့ အဂၤလိပ္အာဏာပိုင္ေတြကို သတင္းေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ဟုမ္ဘိုးကို ဖမ္းဆီးၿပီး ကိုင္႐ိုေထာင္ထဲထည့္လိုက္ပါတယ္။ တစ္လအၾကာမွာ ဒိန္းမတ္ကိုျပန္ပို႔လိုက္ပါေတာ့တယ္။
 
ဒိန္းမတ္မွာရွိေနစဥ္ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္မွာ သူ႔ရဲ႕ခရီးသြားအေတြ႔အႀကံဳေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး ကႏၱာရစြန္႔စားခန္း (Desert Encounter) ဆိုတဲ့စာအုပ္ကို ေရးသားျပဳစုခဲ့ကာ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ေတြကို ေ၀ဖန္႐ႈတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕စာအုပ္ကို ဒိန္းမတ္မွာသာမက တျခားဥေရာပႏုိင္ငံေတြနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာပါ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အီတလီမွာေတာ့ ပိတ္ပင္ျခင္းခံရပါတယ္။ လစ္ဗ်ားမွာ မြတ္စလင္ေတြကို လူမ်ိဳးတံုးေအာင္ သတ္ျဖတ္ေနတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြဟာ ဟုမ္ဘိုးလက္ခ်က္နဲ႔ ဘူးေပၚသလိုေပၚသြားခဲ့တာေၾကာင့္ အီတလီကိုလိုနီဖက္ဆစ္အာဏာရွင္ေတြက ေဒါသပုန္ထခဲ့ၾကပါတယ္။
၁၉၃၁ ခုႏွစ္ေမလမွာ စာအုပ္ကိစၥၿပီးသြားေတာ့ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ်ႏုိင္ငံမကၠဟ္ၿမိဳ႕ကို ဟာဂ်္ျပဳလုပ္ဖို႔ စတင္ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ (ယေန႔ေခတ္ေဂ်ာ္ဒန္ႏုိင္ငံ) အမၼာန္ၿမိဳ႕မွာ ကုလားအုတ္တစ္ေကာင္၀ယ္ၿပီး ေဆာ္ဒီနယ္စပ္ အကာဘာၿမိဳ႕ကို ခရီးႏွင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာျပည္၀င္ခြင့္ရဖို႔ ေစာင့္ဆုိင္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္ ညမွာ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ်နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ကုလားအုတ္စီးၿပီး ဟက္အိုေအစစ္ (Haql Oasis) အနားမွာ လွည့္ပတ္သြားေနခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ရက္အၾကာ အလ္-ဟက္နဲ႔ ဟူေမဒါအၾကား လမ္းမွာ ေဒသခံ ဘက္ဒိုအင္မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္စု တုိက္ခုိက္တာကိုခံခဲ့ရပါတယ္။ ညသန္းေခါင္ေက်ာ္မွာထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ထပ္တစ္ရက္အၾကာ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္မွာ ေသနတ္နဲ႔ပစ္ခံရၿပီး ကြယ္လြန္ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
 
ကႏူးဒ္ ဟုမ္ဘိုးေသဆံုးခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းအတိအက်ကို အခုအခ်ိန္ထိေအာင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမသိရေသးပါဘူး။ အီတလီေထာက္လွမ္းေရးက သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ ယူဆထားၾကေပမယ့္ အတည္ျပဳႏုိင္ျခင္းေတာ့မရွိခဲ့ပါဘူး။
(စတီဗင္)
 
ဉာဏ္အလင္းမဂၢဇင္း အတြဲ(၁) အမွတ္(၆) ကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ Link တစ္ခုကေန အခမဲ့ Download ရယူႏုိင္ပါၿပီ။
 
Mediafire – http://bit.ly/2qzk7YZ
pCloud – http://bit.ly/2rp2r17
Dropbox – http://bit.ly/2pNIeG7