အသက္ ၁၄ႏွစ္ထိစာမတတ္ခဲ့ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ၿပိဳင္ႏိုင္တဲ့အထိ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ ဖာဒူမို ကာစင္မ္ ဒါယိဗ္

က႑ – Inspiring Person

(စတီဗင္)

ဖာဒူမို ကာစင္မ္ ဒါယိဗ္ (အမည္ေျပာင္ ဒီးကို – Deeqo) ဟာ ဆိုမာလီႏုိင္ငံေရးသမားျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲဝင္တဲ့ ပထမဆံုးအမ်ိဳးသမီးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါယိဗ္ကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ ဆိုမာလီမိဘႏွစ္ပါးကေန ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ ဇာတိကေတာ့ ကင္ညာႏုိင္ငံ ထီကာၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုးဝါးလြန္းတာေၾကာင့္ ကာကြယ္လို႔ရႏုိင္တဲ့ ေရာဂါေတြ (ဥပမာ – ဝမ္းေရာဂါ၊ အသက္႐ႈလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ေရာဂါ၊ နမိုးနီးယားေရာဂါ) စြဲကပ္ခဲ့ၿပီး သားသမီး ၁၁ ဦး အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရၿပီးေနာက္ မိခင္ျဖစ္သူက ဇာတိဆုိမာလီယာကေန ကင္ညာႏုိင္ငံကိုေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

လမ္းခရီးမွာ ဒါယိဗ္ရဲ႕ဖခင္ျဖစ္လာမယ့္ ထရပ္ကားေမာင္းသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ထရပ္ကားနဲ႔အတူ မိခင္ျဖစ္လာမယ့္သူနဲ႔ ဦးေလးျဖစ္လာမယ့္သူကို လမ္းၾကံဳတင္ခဲ့ရင္း လမ္းခရီးမွာပဲ အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့ကာ ကင္ညာႏုိင္ငံ ထီကာၿမိဳ႕မွာ အေျခခ်ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဖခင္ျဖစ္သူဟာ ဘာသာစကားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တတ္ကြၽမ္းၿပီး မိခင္ျဖစ္သူက လမ္းေဘးမွာ လက္ဖက္ရည္ေရာင္းပါတယ္။ မိဘႏွစ္ဦးစလံုးအတန္းပညာမတတ္ၾကပါဘူး။

ဒါယိဗ္ရဲ႕မိဘႏွစ္ပါးဟာ သူမငယ္ရြယ္စဥ္မွာပဲကြာရွင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ သူတို႔မိသားစုကို ႏုိင္႐ိုဘီကေနေမာင္းထုတ္ခဲ့ၿပီး မိုဂါဒစ္႐ွဴးကိုျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးလုိက္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ဦးေလးျဖစ္သူက အဲဒီအခ်ိန္က ဆိုမာလီသမၼတ ဆုိင္ယဒ္ဘာရီကိုဆန္႔က်င္တဲ့အုပ္စုကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့တယ္လို႔ သံသယရွိတာေၾကာင့္ ဒါယိဗ္ရဲ႕မိခင္ ယာယီဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဒါယိဗ္ရဲ႕မိခင္လည္း သူပိုင္သမွ်အရာအားလံုးကိုေရာင္းခ်ၿပီးေနာက္ ဒါယိဗ္နဲ႔ ေမာင္ႏွမေတြကို ဖင္လန္ႏုိင္ငံမွာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ခိုလံႈဖို႔ စားရိတ္အျဖစ္အသံုးခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါယိဗ္ဟာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ကစလို႔ ဖင္လန္ႏိုင္ငံမွာေနထုိင္ခဲ့ပါတယ္။

သူမအသက္ ၁၄ ႏွစ္တုိင္ေအာင္ စာေရးတတ္၊ ဖတ္တတ္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ ဖင္လန္မွာ အေရးေပၚေစာင့္ေရွာက္ေရး သူနာျပဳအျဖစ္ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး မာစတာဘြဲ႔ႏွစ္ခုရယူႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဟားဗတ္ကေနဒီတကၠသိုလ္မွာ လူထုစီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္သင္ယူဖို႔ ပညာေတာ္သင္ဆုရရွိခဲ့ပါတယ္။ အခုအခါ ဟယ္ဆင္ကီးတကၠသိုလ္မွာ ေဒါက္တာတန္းေက်ာင္းသူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီကခ်မွတ္ထားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ိဳးသမီးေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၃၂၅ (Resolution 1325) ကို သုေတသနျပဳလုပ္လ်က္ရွိပါတယ္။

ဒါယိဗ္ဟာ လူမႈေျပာင္းလဲေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူထုက်န္းမာေရးကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလက္ေတြ႔အသံုးခ်ပညာရွင္တစ္ေယာက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြအလုပ္အကိုင္အရရွိေရးအတြက္လည္း ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါေသးပါတယ္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ဆိုမာလီယာႏုိင္ငံမွာ မိခင္က်န္းမာေရးေဆးခန္းေတြဖြင့္လွစ္ဖို႔အတြက္ ကုလသမဂၢနဲ႔အတူ လုပ္ကိုင္ေပးခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လံုျခံဳေရးစိုးရိမ္ရမႈေၾကာင့္ တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ခုခံအားက်ဆင္းေရာဂါ (HIV) ကာကြယ္ေရး႐ံုးခန္းေတြဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့ၿပီး ဖီဂ်ီနဲ႔ လုိင္ေဘးရီးယားႏုိင္ငံတု႔ိမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖုိ႔အတြက္ ကုလသမဂၢရဲ႕ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြကို သင္တန္းေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒါယိဗ္တစ္ေယာက္ ဆိုမာလီယာသမၼတျဖစ္လိုတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုး ဒီမိုကရက္တစ္နည္းက် ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ သမၼတေလာင္း ၈ ဦးအနက္ ဒါယိဗ္လည္းတစ္ဦးအပါအဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးဆိုလို႔ သူမတစ္ေယာက္ထဲသာပါဝင္ပါတယ္။ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ အသက္အႏၱရာယ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြခံခဲ့ရတယ္လို႔ ဒါယိဗ္က ေျပာပါတယ္။ သူမရဲ႕ေရြးေကာက္ပြဲေၾကြးေၾကာ္သံေတြကေတာ့ အက်င့္ပ်က္လာဘ္စားမႈတုိက္ဖ်က္ေရး၊ အမ်ိဳးသမီးလိင္အဂၤါလီွးျဖတ္ျခင္း (Female Genital Mutilation) ဆန္႔က်င္ေရး၊ ႏုိင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ၿပီး ဆိုမာလီမ်ားကိုသတ္ျဖတ္ေနျခင္းရပ္တန္႔မည္ဆိုပါက အလ္-ရွာဘတ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ႏွင့္ စကားဝုိင္းေဆြးေႏြးမႈ ျပဳလုပ္ေရးတို႔ပါဝင္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ကတည္းက အႏုိင္ရႏုိင္ေျခမရွိေၾကာင္းကိုလည္း သူမက ယံုၾကည္လက္ခံထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ဒါယိဗ္မွာ သားသမီး ေလးဦးရွိေနပါၿပီ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏုိင္မရခဲ့ေပမယ့္လည္း ဆိုမာလီယာႏုိင္ငံေကာင္းက်ိဳးေကာင္းရာကို ထမ္းပိုးသြားမယ္လို႔ သူမကေျပာထားပါတယ္။ ဖာဒူမို ကာစင္မ္ ဒါယိဗ္ဟာ လက္ရွိႏုိင္႐ိုဘီၿမိဳ႕မွာ မိသားစုနဲ႔အတူေနထုိင္လ်က္ရွိပါတယ္။

==============

7 MB သာရွိတဲ့ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ဉာဏ္အလင္း အတြဲ(၁) အမွတ္(၁၁) ကို ေအာက္ပါ Link ႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုခုကေန အခမဲ့ Download ရယူႏုိင္ပါၿပီ။

Mediafire – http://bit.ly/2yk9yzT

pCloud – http://bit.ly/2gTFG2h