မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အီဒြလ္ဖိသိရ္ (စမုိင္အစ္)

မြတ္စလင္တို႔ အထြဋ္အျမတ္ထားရာ ရမဇာန္ဥပုသ္လကုန္ဆံုးၿပီး ေရွာင္၀လ္လ ၁ရက္ေန႔ မွာ ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္ေန႔က်ေရာက္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ အစၥလာမ့္ ဟစ္ဂ်ရီျပကၡဒိန္အရ ၁၄၃၈ ခုႏွစ္ ေရွာင္၀လ္လ (၁) ရက္ေန႔ျဖစ္မွာပါ။ ခရစ္ႏွစ္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၅.၆.၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ညေန ေန၀င္ၿပီးခ်ိန္မွာ လျမင္/မျမင္ကို ၾကည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လျမင္ရင္ ၂၆ ရက္ေန႔ အီးဒ္ျဖစ္မွာပါ။ မျမင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဥပုသ္တစ္ရက္ထပ္ေစာင့္ရၿပီး ၂၇ ရက္ေန႔မွာ အီးဒ္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

Photo – Yacoob Danka

အဲဒီအီးဒ္ပြဲေတာ္ကို ဘာသာျခားအမ်ားစုက “မုန္႔အစ္” “စမုိင္အစ္” “အစ္ကေလး” လို႔ အသိမ်ားၾကပါတယ္။ အာရဗီလိုအသံုးအႏံႈးကေတာ့ အီးဒြလ္ ဖိသိရ္ (Eid al-Fitr) ပါ။ ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္ေန႔လုိ႔ ဗမာမႈျပဳႏုိင္ပါတယ္။ အီးဒ္ေန႔မွာ၀တ္ေကာင္းစားလွေတြ၀တ္ဆင္ၾကဖို႔အတြက္ အီးဒ္မတုိင္ခင္ ဥပုသ္လမွာတကည္းက ဥပုသ္ႀကီးနဲ႔ မေမာႏုိင္မပန္းႏိုင္ အ၀တ္စားထြက္၀ယ္တတ္ၾကတာ မြတ္စလင္လူၾကီးလူငယ္အမ်ားစုရဲ႕ တက္ၾကြမႈလို႔ဆိုရပါမယ္။

(၁) ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္ေန႔ေရာက္ရင္မြတ္စလင္ေတြဘာလုပ္ၾကလဲ?

အီးဒ္ေန႔မနက္ေစာေစာမွာ ပံုမွန္၀တ္ျပဳဆုေတာင္းခ်ိန္ ငါးခ်ိန္ထပ္ တစ္ႀကိမ္ပိုတဲ့ “အီးဒ္ဆြလားသ္”လို႔ေခၚတဲ့ အထူး၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲတစ္ခုရွိပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မြတ္စလင္ေတြအားလံုးဟာ “အီးဒ္ဂါ”လို႔ေခၚတဲ့ကြင္းျပင္တစ္ခုမွာ စုေပါင္းၿပီး ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းတတ္ၾကပါတယ္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕အလံုျမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အီးဒ္ဂါကြင္းျပင္တစ္ခုရွိပါတယ္။ ဗလီနဲ႔တြဲလ်က္ပါ။ အမိုးပြင့္ကြင္းျပင္ျဖစ္တာေၾကာင့္ အခုလိုမိုးတြင္းမွာသိပ္အဆင္မေျပတတ္ပါဘူး။ ရာသီဥတုအဆင္ေျပရင္လည္း သက္ဆုိင္ရာက ခြင့္ျပဳခ်က္မရတဲ့ႏွစ္ေတြမွာ အီးဒ္ဂါကို အသံုးျပဳခြင့္မရၾကပါဘူး။

အိႏၵိယႏုိင္ငံတစ္ေနရာက အီးဒ္ဂါပံုျဖစ္ပါတယ္။

အီးဒ္ဆြလားသ္၀တ္ျပဳဖို႔အတြက္ မြတ္စလင္ေတြဟာ မနက္ေစာေစာကတည္းက ေကာင္းေပ့ဆိုတဲ့အ၀တ္အစားေတြကို၀တ္ဆင္ၾကတယ္၊ အေမႊးနံ႔သာေတြေမႊးၾကိဳင္ေနေအာင္ သုတ္လိမ္းသြားတတ္ၾကပါေသးတယ္။ အီးဒ္ေန႔မနက္၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲကိုလာၾကတဲ့ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈဖက္ရွင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကေတာ့ တကယ္ကိုၾကည့္လို႔ေကာင္းလွပါတယ္။ အေရာင္အေသြးအစံုအလင္နဲ႔ အာရပ္ရိုးရာ၊ အိႏၵိယရိုးရာ၊ ပါကစၥတန္ရိုးရာ၊ အေနာက္တိုင္းရိုးရာ၊ ျမန္မာ့ရိုးရာ အစရွိသျဖင့္ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈအစံုကို ျမင္ေတြ႔ရႏုိင္ပါတယ္။ အီးဒ္ေန႔မနက္မွာ မြတ္စလင္အားလံုးက ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔သစ္လြင္ေနၾကသလို မ်က္ႏွာေတြကလည္း ၾကည္ႏူးမႈနဲ႔ ၾကည္လင္ေနတတ္ၾကပါေသးတယ္။

အီးဒ္ဆြလားသ္အထူး၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲအၿပီးမွာ ေရွ႕ေဆာင္ဗလီဆရာက “အီးဒ္ခြသ္ဘာ”လို႔ေခၚတဲ့ အထူးတရားေဒသနာျမြက္ၾကားပါတယ္။ ဘာသာေရးကိစၥေတြၿပီးသြားၿပီဆိုတာနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအားလံုး မတ္တပ္ထရပ္လုိက္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔သိသူျဖစ္ေစ မသိျဖစ္ေစ အားလံုးအျပံဳးကိုယ္စီနဲ႔ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ၾကတယ္၊ ရင္ခ်င္းအပ္ၿပီးႏႈတ္ဆက္ၾကပါတယ္။ ႏႈတ္ဆက္ရင္း “အီးဒ္မုဘာရက္” လို႔ ေျပာဆိုၿပီး ႏႈတ္ခြန္းဆက္သၾကပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ “အီးဒ္ေန႔ေကာင္းခ်ီမဂၤလာ” ပါတဲ့။

Muslims hugging each other after Edd prayer in Yay way cemetery Yangon (Photo- Aung Naing Soe)

တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အမ်ိဳးသားေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ အီးဒ္ဆြလာသ္၀တ္ျပဳၾကသလို တခ်ိဳ႕အဆင္မေျပပဲ အခက္အခဲတခ်ိဳ႕ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြပဲအီးဒ္ဆြလာသ္၀တ္ျပဳၾကပါတယ္။

၀တ္ျပဳဆုေတာင္းလို႔လည္းၿပီး၊ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သလို႔လည္းအၿပီးမွာ ကိုယ့္အိမ္ကိုအသီးသီးျပန္ၿပီး မိသားစုအခ်င္းခ်င္း အီးဒ္မုဘာရက္လုပ္ၾကတယ္။ အထူးစီမံခ်က္ျပဳတ္ထားတဲ့ စားေကာင္းေသာက္ဖြယ္ေတြကို လက္ဆံုစားၾကပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြရဲ႕အိမ္ေတြ၊ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းေတြရဲ႕အိမ္ေတြကို အီးဒ္ႏႈတ္ခြန္းဆက္သဖို႔အတြက္ သြားေရာက္တတ္ၾကပါတယ္။ အိမ္တုိင္းအိမ္တုိင္းကလည္းလာေရာက္လည္ပတ္တဲ့ ဧည့္သည္ေတြကို မုန္႔မ်ိဳးစံုနဲ႔ဧည့္ခံတတ္ၾကပါတယ္။ အေ၀းေရာက္မိသားစု၀င္ေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြနဲ႔ အေပါင္းအသင္းမိတ္ေဆြေတြကိုလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးဆက္သြယ္ၿပီးႏႈတ္ဆက္တတ္ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ “စမုိင္” နဲ႔ဧည့္ခံတတ္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ “စမုိင္” ဟာ ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္ရဲ႕ Trademark အမွတ္အသားလို႔ဆိုရမေလာက္ထိပါပဲ။

စမုိင္

ကေလးေတြကေတာ့ အီးဒ္ေရာက္ရင္အေပ်ာ္ဆံုးလို႔ဆိုရပါမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ အီးဒ္ပြဲေတာ္မွာ ကေလးငယ္ေတြကို အထူးအေလးထားၿပီး ဆက္ဆံတတ္ၾကလို႔ပါ။ ကေလးေတြကို “အီဒီ”လို႔ ေခၚတဲ့ မုန္႔ဖိုးေပးၾကတယ္။ တရုတ္ႏွစ္သစ္ကူးမွာ တရုတ္ေတြ “အံေပါင္း” ေပးသလိုဆိုပါေတာ့။

အႀကီးေတြက အငယ္ေတြကို အီဒီေပးၾကတယ္။ “ကေလးေတြကေတာ့ အီးဒ္ေရာက္ရင္အေပ်ာ္ဆံုးလို႔ဆိုရပါမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ အီးဒ္ပြဲေတာ္မွာ ကေလးငယ္ေတြကို အထူးအေလးထားျပီး ဆက္ဆံတတ္ၾကလို႔ပါ။ အီးဒ္ေန႔ဆိုရင္ ကေလးေတြကို “အီဒီ”လို႔ ေခၚတဲ့ မုန္႔ဖိုးေပးၾကတယ္။ တရုတ္ႏွစ္သစ္ကူးမွာ တရုတ္ေတြ “အံေပါင္း” ေပးသလိုဆိုပါေတာ့။”

မြတ္စလင္ အိမ္တုိင္းအိမ္တုိင္းကလည္း အီးဒ္ေန႔မွာအလွဆံုးျဖစ္ဖို႔အတြက္ အေကာင္းဆံုးဆင္ယင္ထားတတ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မိန္းကေလးေတြကေတာ့ လက္မွာဒန္းဆိုးတတ္ျပီးအလွဆင္တတ္ၾကပါေသးတယ္။ Eid Mubark Greeting Card လွလွေလးေတြကိုလည္း အျပန္အလွန္လက္ေဆာင္ေပးတတ္ၾကပါတယ္။

မြတ္စလင္ေတြက ကိုယ္နဲ႔ဘာသာမတူတဲ့အေပါင္းအသင္းမိတ္ေဆြေတြကို ဖိတ္ေခၚေကြ်းေမြးတတ္ၾကသလို ကိုယ္တုိင္ကိုယ္က် မုန္႔လုိက္ေ၀တာမ်ိဳးလည္းလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ မြတ္စလင္ေတြအေနနဲ႔ ဘာသာျခားေတြကို အီးဒ္ပြဲေတာ္အေၾကာင္း ရွင္းျပဖို႔အေကာင္းဆံုးေန႔ကေတာ့ အီးဒ္ေန႔ပါပဲ။

(၂) အီးဒ္ပြဲေတာ္နဲ႔ အလွဳဒါန

အစၥလာမ္ဘာသာဟာ အလွဳဒါနျပဳျခင္းနဲ႔ ဆင္းရဲသားေတြရဲ႕အခြင့္အေရးကို အထူးျပ႒ာန္းထားတဲ့အေလ်ာက္ လွဴဒါန္းျခင္းကို အထူးအေရးပါတဲ့အခန္းက႑တစ္ရပ္အျဖစ္ မြတ္စလင္ေတြက မွတ္ယူထားၾကပါတယ္။ အီးဒ္ေန႔မွာလည္း မြတ္စလင္တိုင္းလိုလိုဟာ “ဆြဒကာ ဖိသ္ရာ” လို႔ေခၚတဲ့ လွဴဒါန္းမႈတစ္ရပ္ကိုျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလွဴဒါန္းမႈကေတာ့ အီးဒ္ပြဲေတာ္မဆင္ႏႊဲႏုိင္တဲ့ သူဆင္းရဲေတြကို အီးဒ္ပြဲေတာ္ဆင္ႏႊဲႏုိင္ေအာင္အဓိကထားၿပီးလွဴဒါန္းၾကတာပါ။

မြတ္စလင္အမ်ားစုေနထုိင္တဲ့ႏုိင္ငံအားလံုးနီးပါးမွာ ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္ေရာက္ရင္ အစိုးရရံုးပိတ္ရက္/ ေက်ာင္းပိတ္ရက္အျဖစ္ ၃ရက္တိတိပိတ္ေပးတတ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံေတြမွာဆိုရင္ ဥပမာ – ေဆာ္ဒီဆိုရင္ ဒီႏွစ္ အီးဒ္ပိတ္ရက္ကို တစ္ပတ္သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

မြတ္စလင္ႏုိင္ငံမဟုတ္တဲ့ တခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံ (ဥပမာ- ဖိလစ္ပိုင္)ေတြမွာလည္း ကိုယ့္ႏုိင္ငံသားမြတ္စလင္ေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ျပီး ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္တစ္ရက္ကိုပိတ္ေပးတတ္ၾကပါေသးတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၀ါကြ်တ္အီးဒ္ပြဲေတာ္အတြက္ ပိတ္ရက္မရွိေပမယ့္ “အီးဒြလ္အသြဟာ” လို႔ေခၚျပီး အသားအစ္လို႔ အမ်ားသိတဲ့ အီးဒ္ေန႔ကို အစိုးရပိတ္ရက္အျဖစ္သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။

ဆက္စပ္ဖတ္႐ႈရန္

မြတ္စလင္တို႔၏ ရမဇာန္ ဥပုသ္လ ဆိုသည္မွာ… http://wp.me/p5pNNN-oq

ရန္ကုန္ဖိသ္ရဟ္ေပါက္ေၾကး ၁၀၀၀ က်ပ္ လို႔ အိုလမာေၾကညာ http://wp.me/p5pNNN-sp
ရမဇာန္အထူးထုတ္ ဉာဏ္အလင္း အတြဲ(၁) အမွတ္(၇) ကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ Link တစ္ခုကေန Download ရယူႏုိင္ပါၿပီ။